انشعابگیر چیست؟
انشعابگیر نوعی اتصال فاضلابی است که طراحی شبیه به سهراه فاضلابی دارد. در بیشتر موارد این قطعه کاربرد تعمیر دارد و کار اصلی آن گرفتن انشعاب از مسیر اصلی لوله فاضلاب است. در واقع میتوان گفت که انشعابگیر سهراهی است که قسمت پشت آن برش خورده باشد.
انواع انشعاب گیر
انشعابگیر فاضلاب را میتوان از دو حالت مختلف دستهبندی کرد. در حالت اول آن را از نظر زاویه انشعاب به دو نوع 45 و 90 درجه تقسیم میکنند. در انشعابگیر 45 درجه، لوله انشعاب با لوله اصلی زاویه 45 درجه دارد؛ اما در نوع 90 درجه این زاویه قائم است؛ اما یکی از جدیدترین انواع انشعابگیر، نوع رزوهای است.انشعابگیر رزوهای روشی سریع و آسان برای انشعاب گرفتن از لولههای فاضلاب کمفشار است. معمولا این نوع انشعابگیر فاضلاب، از جنسهای پلیاتیلن تکجداره، دو جداره، کاروگیت، پیویسی و با ضخامت 6 تا 40میلیمترساخته میشود. قطر اسمی این نوع انشعابگیر بین 200 تا 400 میلیمتر است.انشعابگیر رزوهای معمولا بهصورت سهتکه و چهارتکه به بازار عرضه میشود. چهار قسمت اصلی انشعابگیرهای رزوهای شامل تنظیمکننده ضخامت لوله، قطعه زینی، مهره رزوهای و بوشن اورنگی و واشر آببندی است.
بر اساس استانداردها، انشعاب گیر لوله فاضلاب سهتکه و چهارتکه باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
رزوه روان، لاستیک آببندی؛
یقه مستطیلی جهت تثبیتکردن؛
پلهای تقویتی روی یقه؛
بدنه اصلی جهت مقاومت فشاری؛
راهنما روی یقه و بدنه جهت؛
نشانگر روی بدنه جهت سهولت در نصب.
انشعابگیرهای رزوهای مزایای بسیار زیادی دارند که از جمله این مزیتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بر اساس استانداردهای مختلف تولید میشوند.
طراحی خاص یقه باعث تثبیت موقعیت، استحکام روی لوله و مقاومت بیشتر در اثر فشار میشود.
تیغههای تقویت کننده روی یقه باعث بالا رفتن مقاومت آن در برابر ضربه و فشار خاک میشود.
طراحی راهنمای روی یقه و همچنین بدنه، باعث سهولت و سرعت در نصب میشود.
طراحی تیغههای بالایی رابط، باعث مقاومت فشاری بیشتر و سهولت مونثاژ میشود.
قابلیت نصب روی انواع لوله مانند تکجداره، بتنی و دوجداره را دارد.
لاستیکهای آببندی انشعابگیر از جنس مقاوم به خوردگی ساخته میشوند.
انشعابگیر فاضلابی و روش های آن
به جهت انشعابگیری فاضلاب شهری از روش انشعابگیری مستقیم، انشعابگیر رزوهای یا پرسی استفاده میشود. انشعابگیری به روش مستقیم به دلیل تخصیص انشعابات به هر ساختمان و در پی آن افزایش بهرهوری، کاهش کلیه هزینهها و عدم انتشار بوی فاضلاب در منطقه به مراتب مزایای بیشتری دارد. انشعابگیر رزوهای نیز یک روش سریع و آسان برای انشعابگیری از خطوط فاضلاب کمفشار است. انشعابگیرهای رزوهای معمولاً از جنس پلی اتیلن تک جداره، دوجداره کاروگیت، لوله اسپیرال پلی اتیلن و لولههای PVC و با ضخامت ۶ تا ۴۰ میلیمتر و قطر اسمی ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیمتر قابل نصب هستند. این انشعابگیرها در چهار اندازه ۱۱۰، ۱۲۵، ۱۶۵ و ۲۰۰ میلیمتر ساخته میشوند. انشعابگیرهای رزوهای به صورت دو تکهای، سه تکه ای و چهار تکه ای در بازار موجود هستند. چهار قسمت اصلی همه این موارد، قطعه زینی، تنظیمکننده ضخامت لوله، مهره رزوهای و بوشن اورنگی و واشر آببندی است. انشعابگیرهای سه تکه ای و چهار تکه ای مطابق با استاندارد EN **** (SN8) ، باید دارای رزوه روان، لاستیک آببندی از جنس EPDM ، یقه مستطیلی تثبیتکننده، پلهای تقویتی روی یقه و بدنه اصلی جهت مقاومت فشاری، نشانهگر روی بدنه جهت سهولت در نصب و راهنما روی یقه و بدنه به جهت هدایت صحیح و عدم چرخش باشند.
طراحی قـوس روی لاستیک آببنـدی به جهـت نشسـت بهتر بر روی تمامی سایز لولهها و آببندی، مناسب تر است، اما طراحی R شکل لبههای لاستیـک آببندی در داخل لوله، جهت جلوگیری از جمع شـدن رسـوب پشت لاستیـک آببندی و همچنین جلـوگیـری از مسدود شدن شبکه فاضلاب به مراتب کاربردی تر و مناسب تر است. با توجه به نحوه کارکرد، محل نصب و استفاده و همچنین سایز لولهها طراحی شکل لبههای لاستیک آببندی میتواند متفاوت باشد.
موارد استفاده از انشعاب گیر فاضلاب
در چه مواردی از سهراه و در چه وضعیتی از انشعابگیر استفاده میشود؟ قطعا در مکانهایی که امکان استفاده از سهراه وجود دارد، باید آن را در اولویت قرار دارد؛ چراکه ریسک استفاده کردن از سهراه، بسیار کمتر است. در صورتی که نتوانید از سهراه استفاده کنید، باید انشعابگیر را انتخاب کنید. نصب انشعابگیر فاضلاب راحتتر از سهراهی است و بسیار سریعتر میتوان آن را آماده کرد.البته به این نکته توجه داشته باشید که انشعابگیر به دلیل برش پشت آن و همچنین قرار گرفتن آن روی لوله، قدرت تحمل بار کمتری از سهراه دارد. پس بهعنوان یک نکته در نظر داشته باشید، فقط در جاهایی که امکان استفاده از سهراه وجود ندارد از انشعابگیر استفاده کنید.
نحوه نصب انشعابگیر فاضلاب
نصب انشعاب گیر لوله فاضلاب کاری حساس است و باید آن را با دقت انجام داد. برای انجام این کار بهوسیله گردبر یک برش مناسب در وسط لوله ایجاد میشود. سپس با چسب PVC تمام قسمتهای اطراف برش و همه بخشهایی که انشعابگیر با لوله تماس دارد، آغشته میکنند. بعد از آن، انشعابگیر را روی لوله قرار میدهند تا بین آنها جوش سرد ایجاد شود. این روش برای نصب انشعابگیرهای ساده مناسب است. روش نصب انشعابگیرهای رزوهای فرق دارد. برای نصب این نوع انشعابگیر مراحل زیر را بهترتیب انجام شود:
با توجه به سایز انشعابگیر از گردبر هم اندازه آن برای سوراخ کردن لوله استفاده شود.
برای تمیز کردن محل نصب انشعابگیری و اطمینان از آببندی بهتر پلیسههای اطراف سوراخ را با سمباده صاف کرد.
سپس بدنه انشعابگیر را بهصورت زاویهدار داخل لوله قرار داد؛ بهگونهای که شیار روی لاستیک آببندی سمت بیرون باشد.
یقه انشعابگیر لوله فاضلاب را با توجه به پینهای راهنما روی شیارهای بدنه انشعابگیر قرار میدهند. باید توجه داشت که فلشهای روی یقه انشعابگیر جهت درست سرهم کردن رابط انشعابگیر را نشان میدهد.
مهره تنظیمکننده ضخامت لوله را قبل از بستن رابط انشعابگیر روی بدنه نصب میکنند.
رابط انشعابگیر را روی بدنه و با توجه به جهت فلشها سرهم میکنند و سپس با آچار مربوطه آن را تنظیم خواهند کرد.
مزایای انشعابگیر رزوه ای
سرعت بالای نصب بر روی لوله
امکان نصب بر روی لولههای با جنس مختلف
نداشتن هیچگونه زائدگی پس از نصب در داخل لوله
قابل اتصال بر روی لولههایی با ضخامت ۲ تا ۴۰ میلیمتر
قیمت بسیار پائین نسبت به سایر محصولات نظیر سه راهی
قابلیت نصب لولههای انشعاب با جنس پلی اتیلن PVC و …
قابلیت تحمل فشار تا حداقل ۱ اتمسفر
تنوع در چهار سایز ۱۱۰, ۱۲۵, ۱۶۰ و۲۰۰